چهارشنبه خاتون

چهارشنبه خاتون

چهار شنبه خاتون نام حوری یا ملکه  افسانه ای آخرین چهارشنبه سال است که داستانها و باور های متعددی درمورد آن نسل به نسل و سینه به سینه از دوران کهن تا امروز در میان مردم  روایت شده و همواره آن را مقدس و شایسته احترام می دانند

بنابر باور خانم های خانه دار غروب چهارشنبه آخر سال ، چهارشنبه خاتون به خانه ها سر می زند و اگر خانه ای مرتب نباشد و یا برای عید خانه تکانی و آب و جارو نشده باشد چهار شنبه خاتون اهل خانه را مورد خشم و غضب قرار می دهد لذا خانه دارها احترامی برای این ملکه افسانه ای قایل هستند

این آیین و سایر آداب چهارشنبه سوری ریشه های دینی و اعتقادی داشته و اگرچه نوعی تفریح محسوب می شده اما در هرکدامشان توسل و نیت و نیایش با آفریدگار منان نهفته است  ، مراسم های مختلف آتش بازی چهارشنبه آخر سال درگذشته نیز مرسوم بود و امروزه  نیز وجود دارد اما آنچه بزرگان روایت می کنند شاید حالا خیلی انجام نمی شود،براین اساس بچه ها قبل از غروب جهت جمع آوری گون به کوه می رفتندوگون جمع شده را به هفت قسمت تقسیم می کردند وبا فاصله از هم در  یک ردیف قرار می دادند پس از آتش زدن آنها با پریدن بر  روی آتش این اشعار ر ا می خواندند

"گولو گولو چهارشنبه"

نگبت بشو دولت با      (بدبختی بره آسایش بیاد)

نگبت بشو شوکت با        (بدبختی بره شکوه  بیاد)

چمن زردی بشو آتش را   ( زردی من بره برا آتش)

سرخی آتش با  چمن را  (سرخی آتش بیاد برای من)

در شال به بره ای که در شب چهارشنبه آخر سال به دنیا بیاید چهارشنبه خاتون می گویند

۲۲ اسفند روز بزرگداشت شهدا گرامی باد

 

۲۲ اسفند  روز بزرگداشت شهدا گرامی باد

تسلیت درگذشت مرحومه سیده مریم قدرتی شال

انا لله و انا الیه الراجعون

درگذشت مرحومه مغفوره، شادروان ؛
سیده مریم خانم قدرتی شال دختر مرحومه زنده یادکربلایی حاجیه سیده آمنه  عصری را تسلیت عرض می نماییم .
روحش شاد و یادش گرامی

گیزگیزا ( نوروز گلی ) گل زنبق

گیزگیزا ( نوروز گلی ) گل زنبق

 

 

ما شالیها"گیزگیزا"  می گوییم. همان گل نوروزی! زنبق وحشی که برایمان مژده بهار می آورد. قدیم ها هر کسی که به آبادی گل نوروزی می برد مژدگانی بهار را می گرفت.  حال طبیعت زیبای شال پر است از گلهای نوروزی که مژده بهار می دهند.در دامان کوههای شال همه جا پر از زنبق های وحشی است که مژده بهار می دهند.
معمولاً در خاک‌های خنثی یا قلیایی و سبک و قابل نفوذ رشد می نماید. گل زنبق معمولاً  یک سویه یا سنبله و یا خوشه‌ای است. برگ‌ها معمولاً منتهی به غلاف می‌باشد. تکثیر زنبق معمولاً با پیاز گل صورت می‌گیرد
در اساطیر زرتشتی این گل ویژه امشاسپند اَمُرتات(امرداد) است. یونانیان باستان، زنبق را در کنار مزار مردگان می‌کاشتند و نقش‌هایی از آن را روی سنگ قبر تازه گذشتگان خود ترسیم می‌کردند. پادشاهان یونانی با اشکالی از گل‌های زیبای زنبق تاج خود را زینت بخشیده و شاخه‌های بریده آن را به یکدیگر هدیه می‌دادند.
اين گياه علاوه بر گونه وحشي اش كه در كوهستانها مي رويد بصورت پرورشي در خانه ها و گلخانه ها نيز پرورش مي يابد.
برخی از خواص درمانی این گیاه:
▪تسکین درد های مفصلی
▪سم زدایی بدن و افزایش ادرار
▪رفع تومور و خستگی
▪تحریک کبد در درمان هپاتیت و یرقان
▪با عوارض پوستی مانند آکنه مبارزه می کند.
▪برطرف کنندهسوءهاضمه
▪ موثر در کاهش وزن

اشورآلاوه

اشور آلاوه

الاوه کردن

الاوه کردن؛شاید به گوش حتی بعضی از تاتهای نسل جدید آشنا نباشد و ندانند که آلاوه چیست وچه کاری را آلاوه می گویند.

در زمان های قدیم خانه های روستا کاه گلی بود واین خانه در تابستانها خنک و زمستانها با یک منقل آتش گرم می شد .

زحمت رنگ ولعاب دادن این خانه ها  بر دوش زنان زحمت کش روستا بود این خانه ها اکثرا شامل چند اطاق می شد. اتاقی که مخصوص مهمان بود وهیچوقت در آن آتش روشن نمی کردند که دودی و سیاه نشود. تلاره بن که زیر تلار بود درآن پخت و پز می کردند  آن دارای  سقف کاذبی بود که به آن چَپر می گفتند

زنان پرتلاش تات خانه را سالی یکبار بخصوص در هنگام عید با زرد گِل اشور آلاوه می کردند به این ترتیب که گل را با آب فراوان در تشتی می ریختند و آن را حل می کردند و با سر جارو رشتی گل حل شده را به دیوار خانه می پاشیدند بعدها این عمل به وسیله آهک نیز مرسوم شد.

خاصیتی که اشور آلاوه با آهک داشت این بود که خانه ها گذشته از اینکه سفید وحالت تازگی پیدا می کرد در حقیقت ضد عفونی هم می شد ودر این خانه ها کمتر مورچه یا ساس وسوسک وارد می شدند و با نو شدن سال یک بوی تازگی واحساس طراوت در خانه وکاشانه نیز نمودار میشد .

واما برای پشت خانه گِل زرد را بخاطر اینکه ترک نخورد وحالت چسبندگی اش زیاد باشد کاه (سنبَر)اضافه می کردند  و آلاوه می کردند .

دعوت به همایش پیاده روی حرم تا حرم

بسمعه تعالی
قابل توجه اهالی محترم مرکز دهستان شال
با سلام احترام به استحضار می رساند به مناسبت گرامیداشت روز بعثت نبی مکرم اسلام وبزرگداشت هفته سلامت مردان ، همایش بزرگ پیاده روی خانوادگی باعنوان ازحرم تاحرم برگزار میگردد
ازعموم اهالی محترم دعوت به عمل می آید روز سه شنبه مورخه   ۱۴۰۰/۱۲/۱۰  ساعت۹:۳۰ صبح در محوطه آستان مقدس امامزاده آقا سید محمد (ع) شال حضور بهم رسانند
ضمنا نقطه شروع همایش ازابتدای امامزاده آقا سید محمد(ع) ونقطه پایان آن امامزاده آقا سید ابوالقاسم(ع) می باشد
به شرکت کنندگان دراین همایش به قید قرعه جوایزی اهدا می گردد
اجرکم عنداله

هرجا کو اسیش بواج تاتی"

 

روز ۲۱ فوریه از طرف یونسکو به عنوان روز جهانی زبان مادری نامگذاری شده‌است. نامگذاری این روز در کنفرانس عمومی یونسکو در سال ۱۹۹۹ به منظور کمک به تنوع زبانی و فرهنگی انجام شده‌است. مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز به دلیل اهمیت زیاد آن، سال ۲۰۰۸ را سال جهانی زبان‌ها اعلام کرد

"هرجا کو اسیش بواج تاتی"

 

ای شالج با صفای شاهرود

ای زاده با وفای شالرود

ای آنکه تو از تبار تاتی

ای آنکه عزیز و مهربانی

زیبا ترین ترانه ای تو

شیواترین بهانه ای تو

دانی به مثل ورد زبانی

هرجا کو اسیش بواج تاتی

"لطفا هرجا هستی تاتی صحبت کن"